Hôm nay tình cờ xem được một video phân loại nhân lực rất thú vị, mình muốn chia sẻ và bàn luận thêm dưới góc nhìn quản lý.
5 Cấp độ nhân sự
Loại 1: Biết mình nghèo nhưng không thấy xấu hổ, không biết cách thoát nghèo và cũng chẳng muốn thoát. (Tư duy buông xuôi).
Loại 2: Muốn thoát nghèo, biết cách làm, nhưng tất cả chỉ nằm trong suy nghĩ. (Kẻ mộng mơ).
Loại 3: Có năng lực làm việc nhưng sợ trách nhiệm.
Ví dụ: Thắng thì em nhận, thua thì sếp chịu. Kèo thơm 100% mới dám làm, khó chút là bàn lùi.
Loại 4: "Siêu nhân" gánh team. Làm gì cũng giỏi, năng suất cao, nhưng tối về ôm gối khóc vì áp lực.
Đặc điểm: Không yên tâm giao việc cho ai, sợ người khác làm không tốt bằng mình. Đây là mẫu nhân viên xuất sắc nhưng là người quản lý tồi (micromanager).
Loại 5 (Type 4 Plus): Giống loại 4 về năng lực, nhưng khác biệt ở chỗ biết chuyển giao.
Họ chuyển giao công việc và quyền lực cho nhóm 3, 2, 1. Họ chỉ tập trung giải quyết vấn đề con người và chiến lược vĩ mô.
Tóm lại: Để thành công cần năng lực và dám chịu trách nhiệm. Nhưng để giàu và đi xa, bắt buộc phải biết "Chuyển giao".
Tại sao quán phở gia truyền khó mở chuỗi?
Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao nhiều quán ăn ngon chỉ có một địa chỉ duy nhất, trong khi quán khác mở hàng chục chi nhánh?
Lý do cốt lõi là sự chuyển giao. Họ không thể đóng gói công thức "bí truyền" để chuyển giao cho người khác quản lý. Đây là bài toán kinh điển về quy trình hóa mà mình sẽ nói ở bài viết khác.
Câu chuyện thực tế: Nhân sự "Loại 2.5"
Hiện tại dưới mình có 2 bạn Fresher. Có một bạn khiến mình rất đau đầu thời gian qua. Bạn ấy mới ra trường, năng lực chưa đạt nhưng thái độ lại thiếu cầu tiến.
Khi được hỏi chọn định hướng "Lập trình chuyên sâu" hay "Vận hành/Helpdesk", bạn chọn Lập trình. Nhưng thực tế:
Rảnh là bấm điện thoại.
Giao task lập trình thì than khó, bàn lùi.
Đã tạo cơ hội thử thách nhưng không đáp ứng được chuẩn tối thiểu.
Quyết định của mình:
Mình xếp bạn ấy vào nhóm chỉ làm việc quy trình có sẵn, quanh quẩn việc hỗ trợ vận hành. Mình nhận ra không thể thay đổi tính cách một con người, chỉ có thể xếp họ vào đúng vị trí phù hợp năng lực. Môi trường hiện tại chưa đủ áp lực để bạn ấy thay đổi, và mình cũng không muốn mỗi đêm phải đau đầu suy nghĩ xem "giao việc này nó có làm được không".
Q&A
Q: Nếu không đáp ứng yêu cầu, tại sao không đuổi việc?
A: Mình làm việc trong môi trường đặc thù là cơ quan nhà nước. Nơi đây tồn tại những mối quan hệ phức tạp (COCC) và nhiều ràng buộc khác. Mình chưa đủ thẩm quyền để đơn phương quyết định nhân sự, nên bài toán ở đây là "dụng nhân như dụng mộc" - tìm chỗ phù hợp để đặt họ vào thay vì loại bỏ.